สวัสดีค่ะ เมื่อวานหยิบหนังสือเล่มนี้มาอ่าน แล้วเจอหน้าตาหนังสือเป็นแบบนี้ค่ะ จำนวนถึง ๘ หน้า

ส่งมาเปลี่ยนที่สำนักพิมพ์ได้เลยครับ ไม่ว่าจะซื้อมาจากที่ไหน เมื่อไร ส่งมาเลยครับ

ไหนๆ ก็ไหนๆ ขออนุญาตถือโอกาสเรียนไว้ให้ทราบทั่วกันเลยนะครับว่า ถ้าเจอหนังสือบกพร่องอย่างที่ว่า สามารถส่งมาเปลี่ยนได้เสมอ ถ้าในกรณีเล่มนั้นๆ หมด จะเสนอให้แลกเป็นเล่มอื่นครับ อันที่จริงกรณีทำนองนี้ ผมจำได้ว่า เท่าที่สติยังไม่ฟั่นเฟือน ไม่เคยปัดความรับผิดชอบสักที ถ้าไม่อยากส่งทางไปรษณีย์ จะนำไปแลกในงานศูนย์สิริกิติ์ก็ได้ โถ... ไม่ใช่เรื่องใหญ่เรื่องโตอะไรเลย

ขอบคุณมากค่ะ
ไม่เป็นไรหรอกค่ะ แค่เป็นเด็กอยากฟ้อง คืออยู่ไกลมากค่ะ อีกทวีปหนึ่งเลย ไม่เป็นไรคะ วันดีคืนดี อาจได้มีโอกาสเปลี่ยน


ขอนอกประเด็นได้ไหมคะ
คือเมื่อวันก่อนอ่านเรื่อง คนนอก ของกามูส์ ที่คุณอำพรรรณแปล

บอกตรง ๆ นะคะว่า การแปลตรงตัวเช่นนี้ ในความรู้สึกของดิฉัน ทำให้เรื่องเสียอรรถรสไปเยอะเลย ทำให้รู้สึกว่าช่างเป็นเรื่องที่ไม่มีพลังเอาเสียเลย แต่พอคิดย้อนไปเป็นภาษาตะวันตก ก็ทำให้พอจะเดาออกว่า ปัญหาคือตัวภาษา นัยที่ซุกซ่อนอยู่ในภาษาตะวันตกนั้น ได้รับการถ่ายทอดป็นภาษาไทยน้อยมาก

คุณเวียงชอบหรือคะ สำนวนแปลเช่นนี้

ผมขออนุญาตเรียนอย่างนี้ดีกว่านะครับ
1) สำนวนแปล ‘คนนอก’ ของอาจารย์อำพรรณ โอตระกูล (บัณทิตปริญญาเอกด้านวรรณคดีฝรั่งเศส) ผ่านการแก้ไขขัดเกลาด้วยน้ำมือพี่สุชาติ สวัสดิ์ศรี มาตั้งแต่ฉบับพิมพ์ครั้งแรก (สนพ.สมาคมสังคมศาสตร์ฯ ก่อนเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516-ผมจำปีไม่ได้ เผอิญไม่มีหนังสืออยู่ใกล้มือ) และเข้าใจว่าน่าจะมีการปรับแก้อีกเล็กน้อยเมื่อ สนพ.ดวงกมล นำมาตีพิมพ์ในภายหลัง ส่วนว่าใครจะขัดเกลาแก้ไข ระหว่างผู้แปลกับบรรณาธิการ (สุชาติ สวัสดิ์ศรี) นั้น ผมไม่ทราบ
2) ฉบับสำนักพิมพ์สามัญชน ผมจำได้ว่าอาจารย์อำพรรณได้ปรับแก้อีกครั้งแน่นอน กระนั้นก็เป็นในส่วนของภาษาเล็กๆ น้อยๆ เรียกได้ว่ายังไม่มีน้ำหนักพอที่จะถือได้ว่าเป็นการปรับแก้ใหญ่
3) ตั้งแต่ฉบับพิมพ์ครั้งแรกและเรื่อยมาจนถึงฉบับดวงกมล (จำไม่ได้ว่ารวมถึงฉบับสามัญชนครั้งแรกๆ ด้วยหรือเปล่า) ในหน้าต้นๆ จะปรากฏคำนิยมจากทูตวัฒนธรรม ฝรั่งเศส (มีผู้ให้ข้อมูลว่ารู้ภาษาไทยดีถึงดีมาก!) แสดงความชื่นชมต่อสำนวนแปลของอาจารย์อำพรรณเอาไว้ชัดเจน ผมเองนี่แหละที่แจ้งแก่ผู้แปลว่า ขอยกเจ้าคำนิยมที่ว่านี้ออก เพราะเห็นว่า ผ่านมาถึงวันนี้ (หมายถึงวันที่สามัญชนพิมพ์ ฉบับครั้งที่เท่าไรก็จำไม่ได้เสียแล้ว) ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องให้ผู้ใดมารับรองจุดนี้อีกแล้ว
4) ก่อนหน้านั้น ผมเคยมีโอกาสสนทนากับอาจารย์ด้านวรรณคดีฝรั่งเศสอีกท่านหนึ่ง ซึ่งทุกวันนี้ยังเป็นครูบาอาจารย์อยู่ที่ทับแก้ว และเป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับกามูมากที่สุดในประเทศไทยสำหรับผม อย่าว่าแต่ท่านก็ทำงานแปลด้วยเช่นกัน อาจารย์ท่านที่ว่านี้บอกกล่าวแก่ผมว่า ถ้าดูจาก ‘คนนอก’ (โดยเฉพาะถ้าแตกฉานภาษาฝรั่งเศส) จะรู้ว่าอาจารย์อำพรรณ ‘เข้าถึง’ กามูอย่างไม่ต้องสงสัย
ให้ข้อมูลมาทั้งหมดนี้ ผมคงไม่จำเป็นต้องอธิบายอะไรเพิ่มเติมให้ฟุ่มเฟือยอีกแล้วกระมัง (เกี่ยวกับ ‘สำนวนแปลเช่นนี้’)
ปัญหาเกี่ยวกับการแปลวรรณกรรมนั้นมีมาทุกยุคสมัยแหละครับ และว่าไปแล้ว ทางออกต่อเรื่องนี้ก็มีรูปธรรมปรากฏตามมาหลายครั้ง ในแง่ที่มีสำนวนใหม่ออกมาเพื่อคัดง้างหรือพิสูจน์ ไม่ว่าจะเป็น ‘อาคิว’ ของหลู่ซวิ่น ถ้าจำไม่ผิดดูเหมือนจะมีออกมาเป็นภาษาไทยถึงแปดสำนวนด้วยกัน, ‘สิทธารถะ’ ของเฮสเส ก็ไม่ต่ำกว่าสาม, ‘เจ้าชายน้อย’ มากกว่านั้น (แต่สำนวนของอาจารย์อำพรรณก็ยังเป็นที่ยอมรับสูงสุดอยู่ดี-นี่เป็นเรื่องชวนคิดและวินิจฉัยไม่ใช่หรือ?), ‘เพื่อนยาก’ ของสไตน์เบ็ค เท่าที่ผ่านตา ผมว่าไม่น้อยกว่าสามเช่นกัน, ‘เมตามอร์โฟซิส’ ของคาฟคา ก็ดูเหมือนจะมีสี่สำนวนเข้าไปแล้ว ฯลฯ สรุปก็คือว่า ถ้ามีสำนวนใหม่ออกมาเป็นตัวเปรียบ ผู้อ่านคงวินิจฉัยได้ด้วยตัวเอง ไม่ต้องอื่นไกล โดยส่วนตัวผมเอง เมื่อมีโอกาสได้อ่าน ‘สิทธารถะ’ ฉบับภาษาไทยทั้งสามสำนวน (คุณฉุน ประภาวิวัฒน์, ‘สดใส’ และ ‘สีมน’) ผมกลับรู้สึกชอบสำนวน ‘สีมน’ เป็นอันดับหนึ่ง (ต้องเรียนให้ทราบด้วยว่า ผมอ่านต้นฉบับภาษาเยอรมันไม่ออก) ครั้นมีโอกาสสนทนาเรื่องนี้กับผู้ที่ได้อ่านมาแล้วทั้งสามสำนวน ส่วนใหญ่ให้คะแนนสำนวน ‘สดใส’ มากกว่า ซึ่งก็ไม่ว่ากัน
ผมพูดจามาเรื่อยเจื้อยเฉื่อยแฉะขนาดนี้ หวังว่าคงพอจะเข้าใจบ้างนะครับ

ขอบคุณมากค่ะ

ชักไม่แน่ใจตัวเอง สงสัย 10 ปีที่อยู่ไกลบ้าน ไม่ได้อ่านหนังสือไทยบ่อย ๆ ทำให้อ่านหนังสือไม่แตกแล้ว เดี๋ยวจะย้อนกลับไปอ่านใหม่ค่ะ คงต้องอีกหลาย ๆ รอบ

อืม.... เห็นคุณเวียงเอ่ยถึงเรื่อง เจ้าชายน้อย ดิฉันไอ้อ่านสองสำนวน คือของของอ. อำพรรณ และของคุณอริยา ไพฑูรย์ ชอบสำนวนของคุณ อริยา ความรู้สึกตอนที่อ่านคือ เป็นภาษาที่มีชีวิต....

ส่วนสำนวนแปลที่ชอบมาก ๆ คือ ของ อ. วิทย์ ศิวะศริยานนท์ ที่แปลเรื่อง เฒ่าทะเล ดิฉันอ่านหลายรอบมาก ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ (โดยเฉพาะภาษาไทย ขีดเส้นใต้แทบทุกประโยค) เป็นตัวหนังสือที่ทรงพลังอย่างที่สุด เคยอ่านอีกสำนวนหนึ่ง จำชื่อผู้แปลไม่ได้ แต่ก็ชอบของ อ. วิทย์ มากกว่า

ชักเบลอ.....เขียนผิดค่ะ ขอแก้เป็น "เฒ่าผจญทะเล" ของเฮมิงเวย์

สำนวน ดร.วิทย์ที่คุณเอ่ยถึง ผมอ่านแล้วเหมือนกัน กระนั้นในหมู่ผู้รู้เกี่ยวกับชนิดของปลาก็ใช่จะไม่มีปัญหาเสียเลย ถ้าผมจำไม่ผิด พี่บัญชร ชวาลศิลป์ ก็เป็นคนหนึ่งที่เคยท้วงติงไว้เป็นลายลักษณ์อักษรว่าปลาอะไรสักอย่างที่อาจารย์วิทย์แปลเป็นชื่อภาษาไทยนั้น ไม่ถูกแน่ๆ ที่ถูกต้องแล้ว ต้องเรียกว่า ‘ปลาโต้มอญ’ เนื่องเพราะกินได้ แต่ชื่อปลาของอาจารย์วิทย์ ไม่มีใครที่ไหนเขากินกัน (พี่บัญชรไม่ได้พูดจาหยาบคายแบบผมนะครับ)
เท่าที่ผมได้ข่าวมา เห็นมีคน ‘ตั้งท่า’ อยากจะแปลงานเขียนของเฮมิงเวย์ชิ้นนี้เป็นภาษาไทยอยู่หลายคนเหมือนกัน นั่นเท่ากับแสดงว่า อย่างน้อยในทัศนะของเขาคนนั้น อาจไม่ได้รู้สึกแบบเดียวกับเรา
ส่วน ‘ภาษาที่มีชีวิต’ (อย่างที่คุณว่า) สารภาพตามตรงว่าผมไม่แน่ใจว่าควรเป็นเช่นนั้นเสมอไปหรือไม่ กระทั่งถูกต้องเหมาะควรหรือเปล่า (ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงสำนวนแปลของเอ๋-อาริยานะครับ) หากว่าน้ำเสียงในต้นฉบับของผู้ประพันธ์เป็นภาษาที่หาชีวิตไม่เจอเอาเสียเลย เรามาบรรจุชีวิตให้มันเมื่อแปลเป็นภาษาไทย ก็อาจเกิดปัญหาได้เช่นกัน ดังนั้นสำหรับผม ข้อหนึ่งที่ผมให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกๆ เวลาทำงานกับนักแปลก็คือ ‘กรุณาจับน้ำเสียง’ ของผู้เขียนผู้ประพันธ์ในงานชิ้นนั้นๆ ให้ได้ (ก่อนนะโว้ย) ถ้าไม่แน่ใจ ก็จำเป็นต้องอ่านเล่มอื่นเรื่องอื่นของท่านผู้นั้นดูว่า มันเป็นสไตล์ลายเซ็นของเขาหรือไม่-อย่างไร
เอ... ว่าแต่คุณอยู่ประเทศไหนละครับนี่ เผื่อวันดีคืนดี ใครแถวนี้ไปตกรถตกราจะได้ช่วยเหลือกันได้ (ถ้าไม่สะดวกจะบอก-ก็ไม่ว่ากัน)

อยู่แถว ๆ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนค่ะ

เรื่องชื่อปลา จำได้เหมือนกันว่าตอนเรียนอยู่ (เกือบยี่สิบปีมาแล้ว) มีผู้แย้งอ. วิทย์
แต่ก็จำไม่ได้เช่นกันว่าในฉบับภาษาไทยนั้น ชื่อปลาอะไร

คลับคล้ายคลับคลาว่าจะเป็นปลาโลมา ตอนที่เฒ่าซานติเอโกแกไม่มีอะไรยาไส้นั่นแหละครับ ลองหาๆ ดูเถอะ